Dinh Dưỡng Lợi Sữa Cho Mẹ Sau Sinh — Sự Thật Mẹ Cần Biết

Xung quanh chuyện “ăn gì để nhiều sữa” có rất nhiều lời khuyên truyền miệng khiến mẹ sau sinh vừa áp lực vừa hoang mang. Bài viết này tổng hợp những nguyên tắc dinh dưỡng đã được các tổ chức y tế uy tín xác nhận, để mẹ yên tâm ăn uống khoa học mà vẫn đủ sữa cho con.

Mẹ cho con bú có cần ăn kiêng đặc biệt không?

Câu trả lời là không. Mẹ đang cho con bú không cần tuân theo một chế độ ăn đặc biệt nào, cũng không cần một thực đơn “hoàn hảo” mới tạo được sữa chất lượng cho bé. Điều quan trọng là ăn cân bằng và đa dạng: đủ tinh bột, đạm, rau xanh, trái cây và chất béo lành mạnh. Cơ thể mẹ ưu tiên tạo sữa cho con ngay cả khi bữa ăn chưa thật hoàn hảo.

Sự thật về “thực phẩm lợi sữa”

Đây là điểm nhiều mẹ hiểu lầm nhất. Sữa mẹ được tạo ra theo cơ chế cung — cầu: bé càng bú (hoặc mẹ càng hút) nhiều và đều, bầu ngực càng được làm trống thường xuyên thì cơ thể càng tạo nhiều sữa. Nói cách khác, chìa khóa để nhiều sữa là rút sữa ra thường xuyên, không phải ăn thật nhiều một món nào đó.

Các món dân gian hay được gọi là “lợi sữa” có thể giúp mẹ ăn ngon miệng và bổ sung dinh dưỡng, nhưng bản thân chúng không thay thế được việc cho bé bú đều. Nếu mẹ lo ít sữa, việc cần làm đầu tiên là cho bé bú/hút nhiều cữ hơn và đảm bảo bé ngậm bắt vú đúng, thay vì chỉ trông vào đồ ăn. Mẹ có thể xem thêm cách vắt sữa bằng tay và lịch hút sữa theo cữ để duy trì nguồn sữa ổn định.

Uống nước bao nhiêu là đủ?

Mẹ chỉ cần uống theo cơn khát — với hầu hết các mẹ, như vậy là đủ. Uống thêm nước vượt mức cơ thể cần không làm tăng lượng sữa. Một mẹo nhỏ hữu ích: để sẵn một ly nước (nước lọc, sữa ít béo hoặc nước ép trái cây pha loãng) bên cạnh mỗi khi ngồi cho con bú, vì nhiều mẹ hay thấy khát lúc bé bú.

Cà phê, trà và rượu bia khi cho con bú

Caffeine: mẹ vẫn có thể uống cà phê, trà ở mức vừa phải, nhưng nên giữ không quá 200mg caffeine mỗi ngày. Để mẹ dễ hình dung: một tách cà phê khoảng 90mg, một tách trà khoảng 55mg, một lon nước tăng lực 250ml khoảng 80mg. Caffeine có thể qua sữa với lượng nhỏ và khiến một số bé khó ngủ, quấy hơn.

Rượu bia: tốt nhất mẹ nên tránh uống rượu bia khi đang cho con bú, đặc biệt là khi sắp cho bé bú hoặc ngủ chung phòng với bé. Nếu có dịp uống, chỉ nên thỉnh thoảng và với lượng rất ít.

Có cần uống vitamin bổ sung không?

Nếu mẹ ăn uống cân bằng hợp lý thì thường không cần bổ sung vitamin/khoáng chất. Riêng vitamin D, mẹ nên cân nhắc bổ sung khoảng 10mcg mỗi ngày, nhất là trong những tháng ít nắng. Về cá, mẹ nên ăn ít nhất 2 phần cá mỗi tuần (trong đó có 1 phần cá béo như cá hồi), nhưng không quá 2 phần cá béo/tuần và hạn chế các loại cá dễ nhiễm thủy ngân như cá kiếm, cá mập.

Với những gì liên quan đến thuốc bổ sung cụ thể hoặc tình trạng sức khỏe riêng, mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ thay vì tự ý dùng.

Ăn uống trong bức tranh hồi phục chung

Dinh dưỡng chỉ là một phần của hành trình hồi phục sau sinh. Mẹ cũng cần nghỉ ngơi đủ, chăm sóc vết mổ/vết khâu và theo dõi sức khỏe tinh thần. Mẹ có thể đọc thêm cẩm nang tổng quan trong bài Chăm sóc mẹ sau sinh để có cái nhìn đầy đủ.

Câu hỏi thường gặp

Cho con bú có cần ăn kiêng đặc biệt không?

Không. Mẹ chỉ cần ăn cân bằng và đa dạng, không cần một chế độ ăn kiêng hay thực đơn hoàn hảo nào để có sữa chất lượng cho bé.

Uống nhiều nước có làm nhiều sữa hơn không?

Không. Mẹ chỉ cần uống theo cơn khát; uống vượt mức cơ thể cần không làm tăng lượng sữa.

Làm sao để thực sự tăng sữa?

Cho bé bú hoặc hút sữa đều đặn và làm trống bầu ngực thường xuyên. Sữa được tạo theo cơ chế cung — cầu, càng rút ra nhiều càng tạo nhiều.

Đang cho con bú uống cà phê được không?

Được, ở mức vừa phải — không quá 200mg caffeine mỗi ngày (khoảng hai tách cà phê). Nếu thấy bé khó ngủ hơn, mẹ nên giảm bớt.

Có cần uống vitamin bổ sung khi cho con bú không?

Nếu ăn cân bằng thì thường không cần. Riêng vitamin D nên cân nhắc bổ sung khoảng 10mcg/ngày, nhất là mùa ít nắng. Các bổ sung khác nên hỏi bác sĩ.

Xem thêm: Mẹ sau sinh nên kiêng gì theo khoa học.

Xem thêm: Cách chăm sóc vết mổ sau sinh chi tiết.